É seguro o voto por correo? Os controis que segue cada voto, paso a paso
O voto por correo pasa por varios controis: identifícaste ao pedilo e ao envialo, o censo anota que votaches así e a mesa ábreo en público. Explicamos cada paso segundo a lei e as instrucións da Xunta Electoral Central.
Nas últimas semanas falouse moito da seguridade do voto por correo. Aquí non entramos en valoracións: explicamos que controis prevé a lei electoral, quen os aplica e que pasa se algo falla, coas fontes oficiais de cada paso.
Os controis, paso a paso
| Momento | Control | Quen o aplica |
|---|---|---|
| Pedir o voto | Identifícaste en persoa en Correos, ou por internet con DNI electrónico ou certificado dixital | Correos |
| Aceptar a solicitude | O censo anota que pediches o voto por correo: xa non podes votar en persoa | Oficina do Censo Electoral (INE) |
| Recibir a documentación | Chega por correo certificado e só se entrega en man ao elector, que se identifica | Correos |
| Enviar o voto | Entrégalo nunha oficina de Correos identificándote; se vai outra persoa, necesita a túa autorización asinada | Correos, por instrución da Xunta Electoral Central |
| Gardalo ata o día 29 | Correos custódiao e leva un rexistro a disposición das xuntas electorais | Correos e xuntas electorais |
| Chegar á mesa | Correos entrégao en cada mesa o día da votación | Mesa electoral |
| Contalo | Ás 20:00 a mesa abre cada sobre en público, comproba o certificado do censo e mete o voto na urna | Mesa, ante interventores e apoderados |
Identificarse dúas veces
A lei esixe identificarse ao pedir o voto: en persoa co DNI, o pasaporte ou o carné de conducir, ou por internet con DNI electrónico ou certificado dixital (artigo 72 da LOREG). Só en caso de enfermidade ou discapacidade pode pedilo outra persoa, cun certificado médico oficial e un poder notarial ou consular.
Desde 2023, tamén hai que identificarse ao entregar o voto en Correos. A Xunta Electoral Central estableceuno con carácter xeral na súa Instrución 5/2023, despois das eleccións municipais dese ano. Se non podes ir ti, outra persoa pode levalo coa túa autorización asinada e unha fotocopia do teu documento de identidade; Correos garda esa autorización para a Xunta Electoral de Zona.
Un voto botado nun buzón non vale. A mesma instrución establece que os sobres que aparezan en buzóns non se entregan á mesa: Correos envíaos á Xunta Electoral de Zona. Por iso o voto entrégase sempre na oficina, en man.
Ninguén pode votar dúas veces
Cando se acepta unha solicitude de voto por correo, a Oficina do Censo Electoral anótao nas listas que usa a mesa. Se esa persoa se presenta no colexio o día 29, a mesa non lle dá papeleta, aínda que ao final non enviase o voto. E ao abrir cada sobre que chega por correo, a mesa comproba que o votante figura no seu censo e anótao na lista de votantes.
A custodia ata o día da votación
Correos garda os votos ata o 29 de novembro e entrégaos en cada mesa ese día. Os seus traballadores transportan e custodian os sobres, pero non teñen acceso ao seu contido: o voto vai dentro dun sobre de votación pechado, á súa vez dentro do sobre dirixido á mesa. Correos leva ademais un rexistro dos envíos a disposición das xuntas electorais.
Este ano, a Xunta Electoral Central informou de que Correos reforza as súas medidas de trazabilidade e seguridade para estas eleccións, e lembrou que o seu papel é aplicar os procedementos da lei electoral e que calquera cambio nas garantías legais lles corresponde ás Cortes.
A apertura, en público
Ás 20:00, cando votaron as persoas que estaban no colexio, a mesa abre os sobres do voto por correo diante dos interventores e apoderados das candidaturas que estean presentes. Comproba o certificado de inscrición no censo de cada un e mete o sobre de votación, pechado, na urna. Os votos por correo mestúranse cos demais antes de abrir ningún, de xeito que non se pode saber que votou cada persoa.
Se algo falla
- As xuntas electorais (formadas sobre todo por xuíces e maxistrados) resolven as reclamacións e poden actuar ante calquera irregularidade.
- Os delitos electorais, como votar dúas veces ou facelo no nome doutra persoa, están castigados na propia lei electoral (capítulo VIII do título I) e perséguenos os xulgados.
- As candidaturas poden ter interventores en cada mesa e apoderados en todos os colexios, e facer constar as súas protestas nas actas.
Cando en eleccións anteriores se detectaron irregularidades, as xuntas e os xulgados actuaron, e a Instrución 5/2023 é precisamente unha das medidas que se adoptaron despois.
Podo saber se o meu voto chegou?
Ao envialo, Correos dáche un resgardo do envío certificado. Gárdao: se tes calquera dúbida, con el podes preguntar en Correos ou na delegación provincial da Oficina do Censo Electoral (900 343 232).
Quen ve o meu voto?
Ninguén. A túa papeleta vai nun sobre de votación pechado que a mesa mete na urna sen abrir, mesturado cos demais. O sobre exterior, o que se abre, só contén ese sobre e o teu certificado do censo.
Pode alguén pedir o voto por correo no meu nome?
Só cun certificado médico oficial e un poder notarial ou consular ao seu nome, en caso de enfermidade ou discapacidade. E se o fixese sen que o souberas, sería un delito electoral.
Fontes
- Lei orgánica 5/1985 do réxime electoral xeral, artigos 72 e 73 (voto por correo) e capítulo VIII do título I (delitos electorais)
- Instrución 5/2023 da Xunta Electoral Central, sobre a identificación do elector ao entregar o voto por correo
- Xunta Electoral Central, acordos e instrucións
- Correos: voto por correo
- Paso a paso para votar por correo en voto por correo: prazos, pasos e erros
Viches un erro ou un dato desactualizado? Escríbenos e corrixímolo.
