Mesa electoral o 29N: que facer, dieta e escusas

Cada mesa electoral fórmana unha presidenta ou presidente e dous vogais, con dous suplentes para cada posto. Elíxense por sorteo entre as persoas do censo desa mesa, e o cargo é obrigatorio. Estas son as datas e o que tes que saber se che toca.

Cando é o sorteo e como te enteras

Os concellos fan o sorteo público entre o 31 de outubro e o 4 de novembro (entre os días 25 e 29 despois da convocatoria, como marca a lei). Cada concello fixa o seu día dentro dese marxe.

Se che toca, a Xunta Electoral de Zona notifícacho en persoa, nos tres días seguintes ao sorteo, normalmente no teu domicilio. Coa notificación recibes o manual de instrucións para os membros de mesa. Algúns concellos publican o resultado ou deixan consultalo, pero o que conta é esa notificación persoal.

Quen pode ser membro de mesa

Estar no censo da sección e ter menos de 70 anos.
Saber ler e escribir.
Para presidir a mesa cómpre, ademais, o título de Bacharelato ou de FP de segundo grao (ou, se non hai abondo, o de Graduado Escolar ou equivalente).

Como escusarte

Tes sete días desde a notificación para alegar ante a Xunta Electoral de Zona unha causa xustificada e documentada. A Xunta responde en cinco días; se a acepta, substitúete o suplente. Contra a súa decisión non cabe recurso en vía electoral.

A Xunta Electoral Central (Instrución 6/2011, actualizada en 2025) distingue entre causas que abondan por si soas e causas que a Xunta valora caso por caso.

Causas que abondan se se acreditan:

Ter 65 anos ou máis. Neste caso abonda con renunciar dentro deses sete días.
Ter unha discapacidade recoñecida, de calquera grao, ou unha pensión de incapacidade permanente absoluta ou grande invalidez.
Estar de baixa médica (incapacidade temporal).
Estar embarazada de seis meses ou máis, ou no permiso por nacemento ou coidado dun menor.
Coidar dun lactante, dun menor de 12 anos ou dunha persoa con discapacidade que teñas ao teu cargo, ou dun familiar ata segundo grao que non se poida valer por si mesmo.
Ter formado parte dunha mesa polo menos tres veces nos últimos dez anos.

Causas que a Xunta valora caso por caso:

Unha enfermidade ou lesión que impida ou dificulte moito estar na mesa, con certificado médico.
Unha operación ou proba médica inaprazable ese día ou os días próximos.
Un acontecemento familiar importante ese día (por exemplo, a voda dun irmán), se se acredita que estaba previsto e non se pode aprazar.
Ser nai ou pai de menores de 14 anos nunha familia monoparental, ou cando o outro proxenitor non os poida coidar ese día.
Traballar ese día en servizos esenciais (sanidade, bombeiros, protección civil) ou para a administración electoral, cun informe da túa empresa.
Terte mudado a outra comunidade autónoma.

Unha viaxe non é por si soa unha escusa. A lista non inclúe as vacacións nin as viaxes: se xa a tiñas pagada, podes alegala cos billetes, pero a Xunta decide.

Que pasa se non vas

Non presentarse sen unha escusa aceptada é un delito electoral: a lei prevé prisión de tres meses a un ano ou unha multa de seis a vinte e catro meses. Se o mesmo día xorde un imprevisto grave, avisa a Xunta Electoral de Zona canto antes e garda o xustificante.

Que se fai o 29 de novembro

Ás 8:00, constitución da mesa
Titulares e suplentes preséntanse no colexio. Se están os titulares, os suplentes poden marchar. Compróbase o material: urnas, papeletas, sobres, listas do censo.
Das 9:00 ás 20:00, a votación
A mesa identifica cada votante, búscao na lista do censo e mete os sobres na urna. Ao longo do día tamén recibe os votos por correo que entrega Correos.
Ás 20:00, o reconto
Péchase a votación (pode votar quen xa estea dentro ou na porta), votan os membros da mesa e ábrense as urnas. Léanse en voz alta as papeletas, unha por unha, e cóntanse os votos de cada candidatura.
As actas
A mesa enche e asina as actas do escrutinio, entrega copias aos representantes das candidaturas e envía a documentación ao xulgado. A xornada remata cando todo está entregado.

Canto se cobra e que permisos tes

Dieta de 75 euros pola xornada, para presidentes e vogais titulares. Os suplentes só a cobran se acaban formando parte da mesa.
Se o domingo che tocaba traballar, tes permiso retribuído da xornada completa.
O luns 30 tes dereito a unha redución de cinco horas da túa xornada.
Estás cuberto pola Seguridade Social durante a xornada.

Máis detalles en que permisos do traballo corresponden o 29N.

Podo cambiarme con outra persoa?

Non. O cargo é persoal. Se non podes, a única vía é alegar unha escusa a tempo ante a Xunta Electoral de Zona.

Son suplente. Teño que ir?

Si. Os suplentes teñen que estar ás 8:00 no colexio por se falta algún titular. Se están todos, poden marchar.

Podo ir votar ao meu colexio se estou noutra mesa?

Tócache sempre a mesa da túa propia sección, así que votas na mesma mesa na que traballas.