Bloga

Segurua al da posta bidezko botoa? Boto bakoitzak igarotzen dituen kontrolak, urratsez urrats

Posta bidezko botoak hainbat kontrol igarotzen ditu: eskatzean eta bidaltzean identifikatzen zara, erroldak horrela bozkatu duzula jasotzen du eta mahaiak jendaurrean irekitzen du. Urrats bakoitza azaltzen dugu legearen eta Hauteskunde Batzorde Zentralaren jarraibideen arabera.

· 4 minutuko irakurketa

Egiaztapen-marka bat duen ezkut batek babestutako boto-gutun azal bat.

Azken asteetan asko hitz egin da posta bidezko botoaren segurtasunaz. Hemen ez dugu baloraziorik egiten: hauteskunde-legeak zer kontrol aurreikusten dituen, nork aplikatzen dituen eta zerbait huts egiten badu zer gertatzen den azaltzen dugu, urrats bakoitzaren iturri ofizialekin.

Kontrolak, urratsez urrats

UneaKontrolaNork aplikatzen duen
Botoa eskatzeaZuk zeuk identifikatzen zara Correosen, edo internetez NAN elektronikoarekin edo ziurtagiri digitalarekinCorreos
Eskaera onartzeaErroldak jasotzen du posta bidezko botoa eskatu duzula: ezin duzu aurrez aurre bozkatuHauteskunde Erroldaren Bulegoa (INE)
Agiriak jasotzeaPosta ziurtatuz iristen dira, eta hautesleari bakarrik ematen zaizkio eskura, identifikatu ondorenCorreos
Botoa bidaltzeaCorreosen bulego batean ematen duzu, zure burua identifikatuz; beste norbait joaten bada, zuk sinatutako baimena behar duCorreos, Hauteskunde Batzorde Zentralaren jarraibidez
29ra arte gordetzeaCorreosek zaintzen du eta erregistro bat darama hauteskunde-batzordeen eskuraCorreos eta hauteskunde-batzordeak
Mahaira iristeaCorreosek mahai bakoitzean entregatzen du bozketa-eguneanHauteskunde-mahaia
Zenbatzea20:00etan mahaiak jendaurrean irekitzen du gutun-azal bakoitza, erroldako ziurtagiria egiaztatzen du eta botoa hautestontzian sartzen duMahaia, kontu-hartzaileen eta ahaldunen aurrean

Bi aldiz identifikatu

Legeak eskatzen du botoa eskatzean identifikatzea: zuk zeuk NANarekin, pasaportearekin edo gidabaimenarekin, edo internetez NAN elektronikoarekin edo ziurtagiri digitalarekin (HAOLOren 72. artikulua). Gaixotasun edo desgaitasun kasuan bakarrik eska dezake beste pertsona batek, mediku-ziurtagiri ofizial batekin eta notario- edo kontsulatu-ahalorde batekin.

2023az geroztik, botoa Correosen entregatzean ere identifikatu behar da. Hauteskunde Batzorde Zentralak modu orokorrean ezarri zuen bere 5/2023 Jarraibidean, urte hartako udal-hauteskundeen ondoren. Zu joan ezin bazara, beste pertsona batek eraman dezake zuk sinatutako baimenarekin eta zure nortasun-agiriaren fotokopia batekin; Correosek baimen hori gordetzen du Eremuko Hauteskunde Batzordearentzat.

Postontzi batera botatako botoak ez du balio. Jarraibide berak ezartzen du postontzietan agertzen diren gutun-azalak ez zaizkiola mahaiari ematen: Correosek Eremuko Hauteskunde Batzordera bidaltzen ditu. Horregatik, botoa beti bulegoan ematen da, eskuz esku.

Inork ezin du bi aldiz bozkatu

Posta bidezko boto-eskaera bat onartzen denean, Hauteskunde Erroldaren Bulegoak mahaiak erabiltzen dituen zerrendetan jasotzen du. Pertsona hori 29an hauteslekura joaten bada, mahaiak ez dio boto-txartelik ematen, azkenean botoa bidali ez badu ere. Eta postaz iristen den gutun-azal bakoitza irekitzean, mahaiak egiaztatzen du hautesleak bere erroldan agertzen dela, eta hautesleen zerrendan idazten du.

Zaintza, bozketa-egunera arte

Correosek azaroaren 29ra arte gordetzen ditu botoak, eta egun horretan mahai bakoitzari entregatzen dizkio. Bertako langileek gutun-azalak garraiatu eta zaintzen dituzte, baina ez dute edukia ikusteko aukerarik: botoa itxitako boto-gutun azal baten barruan doa, eta hori, aldi berean, mahaira bidalitako gutun-azalaren barruan. Correosek, gainera, bidalketen erregistro bat darama hauteskunde-batzordeen eskura.

Aurten, Hauteskunde Batzorde Zentralak jakinarazi du Correosek hauteskunde hauetarako trazabilitate- eta segurtasun-neurriak indartzen dituela, eta gogorarazi du bere zeregina hauteskunde-legearen prozedurak aplikatzea dela eta berme legaletan edozein aldaketa egitea Gorteei dagokiela.

Irekitzea, jendaurrean

20:00etan, hauteslekuan zeudenek bozkatu dutenean, mahaiak posta bidezko botoen gutun-azalak irekitzen ditu, bertan dauden hautagaitzen kontu-hartzaileen eta ahaldunen aurrean. Bakoitzaren erroldako inskripzio-ziurtagiria egiaztatzen du eta boto-gutun azala, itxita, hautestontzian sartzen du. Posta bidezko botoak besteekin nahasten dira bat bera ere ireki aurretik; beraz, ezin da jakin bakoitzak zer bozkatu duen.

Zerbait huts egiten badu

  • Hauteskunde-batzordeek (batez ere epaileek eta magistratuek osatuak) erreklamazioak ebazten dituzte, eta edozein irregulartasunen aurrean jardun dezakete.
  • Hauteskunde-delituak, hala nola bi aldiz bozkatzea edo beste pertsona baten izenean egitea, hauteskunde-legean bertan daude zigortuta (I. tituluko VIII. kapitulua), eta epaitegiek ikertzen dituzte.
  • Hautagaitzek kontu-hartzaileak izan ditzakete mahai bakoitzean eta ahaldunak hautesleku guztietan, eta beren protestak aktetan jasoarazi.

Aurreko hauteskundeetan irregulartasunak antzeman direnean, batzordeek eta epaitegiek jardun dute, eta 5/2023 Jarraibidea, hain zuzen, ondoren hartutako neurrietako bat da.

Jakin dezaket nire botoa iritsi den?

Bidaltzean, Correosek bidalketa ziurtatuaren ordainagiri bat ematen dizu. Gorde ezazu: edozein zalantza baduzu, harekin galdetu dezakezu Correosen edo Hauteskunde Erroldaren Bulegoaren probintziako ordezkaritzan (900 343 232).

Nork ikusten du nire botoa?

Inork ez. Zure boto-txartela itxitako boto-gutun azal batean doa, eta mahaiak ireki gabe sartzen du hautestontzian, besteekin nahastuta. Kanpoko gutun-azalak, irekitzen denak, gutun-azal hori eta zure erroldako ziurtagiria baino ez ditu.

Norbaitek eska dezake posta bidezko botoa nire izenean?

Mediku-ziurtagiri ofizial batekin eta haren izenean egindako notario- edo kontsulatu-ahalorde batekin bakarrik, gaixotasun edo desgaitasun kasuan. Eta zuk jakin gabe egingo balu, hauteskunde-delitua izango litzateke.

Iturriak

Akatsen bat edo datu zaharkituren bat ikusi duzu? Idatzi iezaguzu eta zuzenduko dugu.

Irakurtzen jarraitu