Blog

Despois do 29N: do escrutinio á investidura, paso a paso

Os resultados da noite son provisionais; o oficial chega co escrutinio das xuntas a partir do 4 de decembro. O 23 de decembro, ás 10:00, constitúense o Congreso e o Senado. Despois, o Rei consulta os grupos e propón un candidato, que precisa 176 votos a favor ou, 48 horas despois, máis votos a favor ca en contra. Se en dous meses ninguén o logra, repítense as eleccións.

· 5 min de lectura

Unha folla de calendario co 23 de decembro e un hemiciclo de escanos grises.

O domingo 29 de novembro saberemos esa mesma noite cantos escanos ten cada partido. Pero entre o reconto e un novo Goberno hai varias semanas e uns cantos pasos, todos cos seus prazos fixados na Constitución, na lei electoral e no regulamento do Congreso.

  1. 29 de novembro: o resultado provisional

    Ao pecharen os colexios, cada mesa conta os seus votos e o Ministerio do Interior publica o reconto provisional. Non ten validez legal: serve para informar.

  2. Do 4 ao 7 de decembro: o escrutinio oficial

    As xuntas electorais provinciais repasan as actas orixinais, suman o voto desde o estranxeiro e proclaman os deputados e senadores electos de cada circunscrición.

  3. 23 de decembro, 10:00: constitúense as Cortes

    O Congreso e o Senado da XVI lexislatura celebran a súa sesión constitutiva, como fixa o decreto de convocatoria. Elixen os seus presidentes e as súas Mesas.

  4. Despois: consultas e investidura

    O Rei reúnese cos representantes dos grupos políticos e propón un candidato á Presidencia do Goberno, que se somete á votación de investidura do Congreso.

Ata o 23 de decembro

O reconto da noite explicámolo en quen conta os votos. O resultado oficial é o do escrutinio xeral, que empeza o venres 4 de decembro e ten que rematar como moi tarde o luns 7. Ao acabar, cada xunta proclama os electos e entrégalles a súa credencial.

Contra a proclamación pódese presentar un recurso contencioso-electoral nos tres días seguintes. Resólveo o Tribunal Supremo. Despois, a Xunta Electoral Central publica os resultados oficiais no BOE.

Mentres tanto, o Goberno segue en funcións: a Constitución di que cesa tras as eleccións, pero continúa ata que toma posesión o novo. En funcións non pode, por exemplo, presentar os Orzamentos nin proxectos de lei.

A sesión constitutiva

O mércores 23 de decembro ás 10:00 reúnense por separado o Congreso e o Senado. No Congreso, a orde é esta:

  • Mesa de Idade. Preside provisionalmente o deputado electo de máis idade, cos dous máis novos como secretarios. Lense o decreto de convocatoria e a lista de electos.
  • Presidencia do Congreso. Cada deputado escribe un nome nunha papeleta. Gaña quen logre a maioría absoluta (176 votos); se ninguén a logra, hai unha segunda votación entre os dous máis votados e gaña o que teña máis votos.
  • Vicepresidencias e secretarías. Cada deputado escribe un só nome e saen elixidos os catro máis votados en cada caso. Por iso os partidos negocian como repartir os seus votos para ter postos na Mesa.
  • Xuramento ou promesa. Cada deputado xura ou promete acatar a Constitución. Con isto, a credencial e a declaración de actividades, adquire a condición plena de deputado.

Nos cinco días seguintes fórmanse os grupos parlamentarios. Fan falta 15 deputados, ou polo menos 5 se o partido logrou unha media do 10 % dos votos válidos nas circunscricións onde obtivo escano ou o 3 % en toda España. Son os requisitos da reforma do regulamento de xullo de 2026, que se estrean nesta lexislatura (antes eran o 15 % e o 5 %). Quen non chega vai ao Grupo Mixto.

No Senado séguese un procedemento parecido. Aos 209 senadores elixidos o 29N súmanse os que designan os parlamentos autonómicos.

As consultas do Rei

Despois de constituírse o Congreso, o Rei recibe os representantes designados polos grupos políticos con representación parlamentaria. Co que lle digan, propón un candidato á Presidencia do Goberno a través da presidencia do Congreso.

A Constitución non fixa ningún prazo para estas consultas nin para a primeira votación. E o candidato non ten que ser deputado, aínda que na práctica sempre o foi.

A investidura

O candidato expón no Congreso o seu programa de goberno e pide a confianza da Cámara. Despois vótase:

  • Primeira votación: precisa maioría absoluta, é dicir, 176 votos a favor de 350.
  • Segunda votación, 48 horas despois: abóndalle a maioría simple, máis votos a favor ca en contra. Por iso as abstencións tamén deciden.

Se obtén a confianza, o Rei nomeao presidente do Goberno; despois xura ou promete o cargo e propón os seus ministros, que tamén nomea o Rei.

Se non a obtén, o Rei pode propor outro candidato (ou o mesmo), co mesmo procedemento.

Se ninguén logra a investidura

Se pasan dous meses desde a primeira votación e ningún candidato logrou a confianza do Congreso, o Rei disolve as Cortes e convoca novas eleccións, co referendo da presidencia do Congreso. Desde 2016, a lei electoral fixa que esa repetición se celebre o día 47 despois da convocatoria, cunha campaña máis curta, de oito días.

Pasou dúas veces: en 2016, tras a investidura fallida de marzo, e en 2019, cando ás eleccións de abril seguiron as do 10 de novembro.

Canto se pode tardar en ter Goberno?

Non hai un máximo ata a primeira votación de investidura. Desde esa votación, o prazo é de dous meses. En 2023, entre as eleccións do 23 de xullo e a investidura do 16 de novembro pasaron 116 días: as Cortes constituíronse o 17 de agosto e antes houbo unha investidura fallida, a finais de setembro.

Quen goberna mentres tanto?

O Goberno anterior, en funcións. Ocúpase do despacho ordinario dos asuntos públicos e non pode presentar proxectos de lei nin os Orzamentos.

Cando empezan a traballar os novos deputados?

O 23 de decembro, na sesión constitutiva. Para teren todos os seus dereitos teñen que presentar a credencial, a declaración de actividades e xurar ou prometer a Constitución.

Pode cambiar algún escano despois da noite electoral?

Si, no escrutinio xeral, que suma o voto desde o estranxeiro. Explicámolo en quen conta os votos.

Fontes

Viches un erro ou un dato desactualizado? Escríbenos e corrixímolo.

Segue lendo