Que é un tracking electoral e como lelo, e por que non haberá enquisas do 24 ao 28 de novembro
Un tracking é unha enquisa que se renova cada día: entran entrevistas novas e saen as máis antigas. Axuda a ver tendencias, pero os cambios dun día a outro adoitan estar dentro da marxe de erro. Do 24 ao 28 de novembro a lei prohibe publicar enquisas.
Desde o 5 de novembro, La Séptima publica cada día, de luns a venres ás 21:00, un tracking do 29N feito por SW Demoscopia. En España non é habitual; nos Estados Unidos ou no Reino Unido, si. Así funciona unha enquisa diaria e isto é o que hai que mirar para non ler máis do que di.
En 29n.voto non publicamos enquisas nin medias de enquisas. Esta guía explica como funcionan, sen datos de ningunha sondaxe. Os resultados de verdade, no reconto en directo a noite do 29.
Que é un tracking
Unha enquisa normal faise nuns días e publícase unha vez. Un tracking renóvase cada día cunha xanela móbil: cada día engádense entrevistas novas e quítanse as máis antigas.
Segundo La Séptima, o seu empeza cunha base de 3.500 entrevistas, e cada día entran unhas 300 novas e saen as 300 máis antigas. Así, cada resultado resume uns doce días de entrevistas.
Como lelo
Cada día cambia só unha parte pequena da mostra
Se entran 300 entrevistas de 3.500, dun día a outro renóvase menos dunha de cada dez. Por iso o tracking móvese amodo, e o que pase hoxe tarda varios días en verse enteiro.
Mira a tendencia de varios días, non o cambio dun
Unha décima arriba ou abaixo dun día para outro case sempre é ruído. Unha subida que se mantén unha semana si pode ser un cambio real.
Ten en conta a marxe de erro
Con 3.500 entrevistas, a marxe de erro é duns ±1,7 puntos (cun 95 % de confianza e no caso máis desfavorable). Coas 300 dun só día, duns ±5,7. Para saber quen vai diante, a marxe da diferenza entre dous partidos é maior: con dous partidos arredor do 30 %, duns ±2,6 puntos. Se os separa menos, a enquisa non pode dicir quen vai primeiro.
Distingue intención directa e estimación
A intención directa é o que contesta a xente. A estimación de voto é o que calcula a empresa a partir diso, cun modelo propio (o que se chama a «cociña»): reparte os indecisos, corrixe co que cada persoa di que votou a última vez e calcula a participación. Dúas empresas coas mesmas respostas poden dar estimacións distintas.
Os escanos son o máis incerto
Os escanos repártense provincia a provincia co método D'Hondt, e unha enquisa nacional ten poucas entrevistas en cada provincia. Un punto arriba ou abaixo pode mover varios escanos nas provincias pequenas.
As marxes de erro de arriba supoñen unha mostra aleatoria simple. As enquisas reais usan outros métodos (cotas, paneis en internet, ponderacións), e o seu erro real adoita ser algo maior que o teórico.
Que ten que publicar toda enquisa
Desde a convocatoria ata o día da votación, calquera enquisa electoral que se publique en España ten que ir coa súa ficha técnica (artigo 69 da LOREG):
- quen a fixo e quen a encargou;
- o método e o tamaño da mostra;
- a marxe de erro e o nivel de representatividade;
- como se elixiron as persoas entrevistadas;
- as datas do traballo de campo;
- o texto completo das preguntas e cantas persoas non contestaron a cada unha.
A Xunta Electoral Central vela por que os datos non estean falseados, e pode pedir información ás empresas e obrigar a rectificar.
A veda: do 24 ao 28 de novembro
A lei prohibe publicar, difundir ou reproducir enquisas electorais nos cinco días anteriores á votación (artigo 69.7 da LOREG). Para o 29N, iso vai do martes 24 ao sábado 28 de novembro, ambos os dous incluídos. Vale para calquera medio, tamén as webs e as redes sociais dos medios. Ningún tracking poderá publicar datos eses días.
Algúns medios de fóra de España (como os de Andorra) publican sondaxes durante a veda. A prohibición aplícase aos medios en España.
O 29 de novembro
Ás 20:00, cando pechan os colexios, empezan a publicarse as sondaxes a pé de urna, feitas ese mesmo día á saída dos colexios. Pouco despois chegan os primeiros datos oficiais do reconto, que son os que contan.
Un tracking é máis fiable ca unha enquisa normal?
Non necesariamente. A súa vantaxe é que se fai sempre igual, así que se ven ben as tendencias. Pero cada dato mestura os últimos días, e se o método ten un nesgo, terao todos os días.
Por que cada enquisa di unha cousa distinta?
Porque cambian as datas, o método (teléfono, internet), o tamaño da mostra e, sobre todo, a «cociña». Comparar a mesma empresa ao longo do tempo di máis que comparar empresas entre si.
O CIS tamén ten que respectar a veda?
Si. A prohibición vale para todas as enquisas electorais, sexan de quen sexan.
Fontes
Viches un erro ou un dato desactualizado? Escríbenos e corrixímolo.
