Voto en branco, voto nulo e abstención: que efecto ten cada un o 29N
Non son o mesmo. O voto en branco é un voto válido que conta para a barreira do 3 % no Congreso; o nulo e a abstención non entran no reparto de escanos. E non, o voto en branco non vai para o partido máis votado.
En cada elección volven as mesmas dúbidas: se votar en branco «favorece os grandes», se un voto nulo serve de protesta ou se a abstención cambia algo. Isto é o que di a lei e o que pasa cos números.
Que é cada un
| Tipo de voto | Congreso (papeleta branca) | Senado (papeleta sepia) |
|---|---|---|
| Voto en branco | Sobre sen papeleta dentro | Papeleta sen ningunha cruz, ou sobre baleiro |
| Voto nulo | Papeletas de distintas candidaturas no mesmo sobre; papeleta riscada, rota ou con algo escrito; sobre ou papeleta non oficiais; papeleta sen sobre | Máis cruces das permitidas; papeleta alterada; sobre ou papeleta non oficiais; papeleta sen sobre |
| Abstención | Non votar | Non votar |
Un detalle: se metes dúas papeletas iguais no sobre do Congreso, o voto vale como un só.
O voto en branco: válido, pero sen escano
O voto en branco é un voto válido. Non se reparte entre ningunha candidatura e non lle dá escanos a ninguén, pero conta nunha cousa: a barreira do 3 % do Congreso. En cada provincia, unha candidatura necesita o 3 % dos votos válidos para entrar no reparto, e os votos en branco forman parte dese total.
Iso significa que o voto en branco sobe un pouco a barreira: cada 100 votos en branco elévana en 3 votos. En Madrid, en 2023, os 29.220 votos en branco subiron a barreira en arredor de 877 votos. Na práctica, en 2023 ningunha candidatura quedou fóra por ese efecto en ningunha provincia: as que superaban o 3 % sen contar os brancos tamén o superaban contándoos.
No Senado, onde se vota a persoas, o voto en branco non ten ningún efecto en quen sae elixido.
O voto nulo: non conta para nada
O voto nulo non é un voto válido: non conta para ningunha candidatura nin para a barreira do 3 %. Si aparece nas estatísticas de participación, porque esa persoa foi votar. Se alguén anula o seu voto como protesta, o único rastro que deixa é esa cifra.
A abstención: tampouco entra no reparto
Quen non vota non entra en ningún cálculo de escanos. O que si cambia é o número total de votos: con menos votos, fan falta menos para conseguir un escano, e o peso de cada voto emitido é maior. A quen beneficia iso depende de quen se abstén, e iso varía en cada elección.
Os mitos máis repetidos
- «O voto en branco vai para o partido máis votado.» Falso. Ningún método de reparto lle suma os votos en branco a un partido.
- «O voto en branco prexudica os pequenos.» Só de forma indirecta e pequena: sobe a barreira do 3 % nuns poucos votos. Nunha provincia con moitos escanos, como Madrid ou Barcelona, podería deixar fóra unha candidatura que estea xusto no límite; no resto, non cambia nada.
- «Se hai moitos votos nulos repítense as eleccións.» Falso. Non hai ningún mínimo de votos válidos nin de participación para que a elección sexa válida.
- «Os escanos baleiros da abstención.» Non existen: os 350 escanos repártense sempre entre as candidaturas que recibiron votos.
Cantos houbo en 2023
Nas eleccións ao Congreso de xullo de 2023 houbo uns 202.000 votos en branco (o 0,8 % dos votos válidos) e uns 268.000 votos nulos. No mapa electoral podes ver os de cada concello, nos datos de cada zona.
Como voto en branco ao Congreso?
Mete o sobre branco baleiro na urna, sen papeleta dentro.
E ao Senado?
Mete a papeleta sepia sen ningunha cruz no seu sobre, ou o sobre sepia baleiro.
Podo votar en branco nunha cámara e a un partido na outra?
Si. Cada votación é independente: podes votar en branco ao Senado e a unha candidatura ao Congreso, ou ao revés.
Fontes
- Lei orgánica 5/1985 do réxime electoral xeral, artigos 96 (votos nulos e en branco) e 163 (reparto de escanos)
- La Moncloa: guía básica sobre as eleccións xerais do 29N, en castelán
- Datos de 2023: Ministerio do Interior, Infoelectoral, resultados por mesa e do voto desde o estranxeiro; cálculos propios
Viches un erro ou un dato desactualizado? Escríbenos e corrixímolo.
